'Wij scheppen orde in chaos van onbetaalde rekeningen'

Problematische schulden. Steeds meer mensen hebben ermee te maken. Het taboe is groot, maar toch weet een groeiend aantal mensen de weg naar hulp te vinden. Het kerkgenootschap Leger des Heils helpt ze daarbij, zoals in korps Emmen.

‘Wij proberen orde te scheppen in de chaos van ongeopende rekeningen in schoenendozen en plastic zakken,’ zegt majoor Sjaak van Hese, korpsofficier in Emmen. Sinds een kleine twee jaar draait een project schulddienstverlening in het servicecentrum van het korps. ‘De afdeling Ondersteuning Kerkgenootschap (Oké) vroeg een tijdje terug of wij aan een pilot mee wilden doen, opgezet naar aanleiding van een motie uit de Tweede Kamer in 2009. Ik wist toen nog niet wat die inhield. Het bleek dat je als vrijwilligersorganisatie subsidie kan krijgen voor werk op dat gebied.’ . Inmiddels houden talloze kerken zich met schuldhulpverlening bezig, maar vervult het Leger des Heils een voortrekkersrol. Naast Emmen werken de korpsen Alkmaar en Goes en de ‘Bij Bosshardt’ in Heerhugowaard op deze manier. De overheid kende het Leger subsidie toe en de afdeling Oké verzorgde landelijke trainingen. Daarmee kon Emmen in eerste instantie aan de slag. Het is de bedoeling dat meer korpsen zich gaan toeleggen op deze belangrijke vorm van dienstverlening met hart en hand.

Via voedselbank
De begeleiding bij het in kaart brengen van problematische schulden is in Emmen het terrein van Hilde Brink-van der Woude en een aantal vrijwilligers zoals Gerrie Westerdijk. Zij loopt stage vanuit de HBO-opleiding Pedagogiek. Volgens Hilde is de nood in Zuidoost-Drenthe groot. ‘Van het aantal mensen dat bij het Leger aanklopt, komt 41% in beeld via de voedselbank. Daarvan is het korps in Emmen uitgiftepunt. Op die manier zien we veel mensen binnenkomen en omdat we ze meer dan één keer zien, leren we ze wat beter kennen. Vaak zijn meer gesprekken nodig om het hele probleem boven tafel te krijgen. Mensen zijn over het algemeen niet zo open over hun soms enorme schulden. Het is nog steeds taboe.’

Maatje
Vanaf het moment dat Hilde en haar collega’s op weg gaan met iemand, krijgt hij of zij een ‘maatje’ toegewezen. Iemand die gedurende het hele traject beschikbaar is om de rekeningen te ordenen, om tegen aan te praten en om ervoor te zorgen dat er daadwerkelijk hulp komt. ‘Wij lossen de schulden niet op,’ zegt majoor Van Hese. ‘Dat is niet onze taak. Wel scheppen wij orde en zogen ervoor dat iemand bij een schuldhulpverleningsinstantie terechtkomt. Mensen moeten het uiteindelijk allemaal zelf doen. Wij geven bijvoorbeeld ook geen geld, wel praktische zaken als kleding of een warme maaltijd. Dat zorgt ervoor dat mensen niet volledig afhankelijk van ons raken. Het oplossen van de schulden blijft uiteindelijk hun eigen verantwoordelijkheid.’

In korps Emmen zijn ze inmiddels een flinke stap verder. Er zijn goede contacten met de gemeente Emmen en de vrijwilligers bemiddelen regelmatig tussen hun cliënten en bijvoorbeeld woningcorporaties en energiemaatschappijen. Ook als het om toerusting van de vrijwilligers gaat, neemt het korps de schulddienstverlening serieus. Hilde vertelt dat een extern bureau trainingen verzorgt waar tijdens de eerste avond 61 vrijwilligers op af kwamen. ‘Daarvan bleven er uiteindelijk 18 over en daarvan zijn er 4 á 5 daadwerkelijk actief als ‘maatje’.’ Majoor Van Hese vindt het bijzonder dat de vrijwilligers niet uit het Leger afkomstig zijn, maar uit verschillende kerken in Emmen en omgeving.

Toerusting
Inmiddels heeft het Beleidsbepalend Orgaan Kerkgenootschap besloten om door te gaan met deze vorm van dienstverlening vanuit de korpsen. ‘Ik ben blij dat het Leger heeft doorgezet,’ zegt majoor Van Hese. ‘Op deze manier krijgt je dienstverlening een toegevoegde waarde. Je kunt zoveel voor mensen betekenen.’ De toerusting van vrijwilligers blijft een belangrijk punt. ‘We organiseren terugkomavonden voor onze mensen, die gegeven worden door Johan Nieuwenhuis. Hij werkt voor W&G en ook landelijk in het begeleiden van vrijwilligers in de korpsen die nu in het project meedraaien.’

Bron: InterCom, juni 2011